Allcocks Leviathan:very british indeed

Geschiedenis 

De eenvoudige reel (centre- pin) is de stamvader van alle reels en molens. De constructie is inderdaad zeer basic: een zijplaat met een centrale as die de spoel draagt, en voetjes om de reel aan de hengel te bevestigen. In de loop der jaren zijn tal van varianten gemaakt, aangepast aan de verschillende  vismethoden. De vliegenreel natuurlijk, maar ook centrepins voor mooching (bootvissen op zalm), trotting (riviervissen), big game en vele andere.

Met uitzondering van de vliegenreel wordt de eenvoudige reel in Europa en Amerika amper nog gebruikt. Maar in Groot-Brittanië en haar  voormalige kolonies blijft de centrepin zeer populair. 

Razend populair 'down under': de Australische Alvey centrepin

Allcock en  Hardy waren de bekendste Engelse reelbouwers. Het paradepaardje van Allcock was de Aerial, een super-kwaliteit zoetwater centrepin. Voor de zeevissers bracht Allcock in de jaren 60 twee centrepins uit met een 6 inch spoel. Het topmodel was de Leviathan, met anti-retour, vrijloop, star-drag en hendelrem. De naam verwijst naar het zeemonster uit de bijbel, in latere tijden bekend geworden als  De Grote Zeeslang. De Commodore was de goedkopere versie zonder anti-retour en zonder star-drag. Deze reels waren bedoeld voor het zware bootvissen, en de Leviathan werd speciaal aanbevolen voor het vissen op haai.

Review

Laten we de Leviathan even bekijken en beoordelen.

Wat meteen opvalt is het gebruikte materiaal: de reel is  gebouwd in hoogwaardig inox-staal! Hoogst ongebruikelijk en voor een serieprodukt zelfs uniek. Niet enkel een garantie voor absolute corrosiebestendigheid, het geeft de reel ook  een heel aparte look.

In tegenstelling tot multi-reels wordt de centre-pin ‘onder de hengel’ gevist.

Bovenaan de reel bevindt  zich de reelvoet, zeer solide uitgevoerd. Wel stel ik vast dat deze reelvoet langer en hoger is dan die van de Penn Senator en andere courante big game reels. Daardoor zal de reel mogelijk  niet goed passen op bepaalde hengels.

Op de zijplaat zien we drie hendels . De hendel vooraan bedient de vrijloop/ anti-retour. De hendel onderaan bedient de ratel die als antipruik en beetverklikker dienst doet.

De lange, gebogen  hendel achteraan  biedt de mogelijkheid om de spoel extra af te remmen bovenop de remkracht van de star-drag. Een soort “fighting-drag” zeg maar.

 

Aan de spoelzijde vinden we de star-drag met traditioneel sterwiel en de slinger met handvat.

Demontage

We demonteren de reel door de centrale vijs los te draaien.(deze is met contradraad: los=met wijzerzin mee!)

      

Dan kunnen we de moer verwijderen die de speling op de spoel regelt en vervolgens de slinger met handgreep. Als we het sterwiel losdraaien hebben we toegang tot de star-drag, die in een cup zit.

De star drag is een klassiek ontwerp: bovenaan 2 veerrondellen die de druk van het sterwiel progressief doorgeven aan de drag- schijven. Deze zijn afwisselend van messing en van een soort kunststof  remmateriaal. We tellen 2 schijven met ‘oortjes’ die verbonden zijn met de spoel, 3 schijven met ovaal gat die verbonden zijn met de slinger, en 5 tussenschijven uit remmateriaal

Hoe dit werkt? De spoel zit los schuivend op de slingernaaf. Als we het sterwiel aandraaien ontstaat wrijving tussen de schijven en is de spoel gekoppeld aan de slinger. Overwint de vis deze wrijving dan ‘slipt’ de koppeling en geeft de reel lijn mee. Bij star-drags steeds opletten dat de schijven exact in de juiste volgorde geplaatst worden!  Als we vergelijken met de star drag van een Penn Senator 9/0 uit dezelfde periode, dan is die van de Leviathan beslist evenwaardig.

 

  

Daarna kunnen we de zware spoel uitnemen. Deze zit glijdend gemonteerd op een  bronzen naaf die om de centrale as draait. Onderaan de naaf zit het tandrad van de anti-retour. Het ratelwiel van de verklikker zit onderaan de spoel. Tussen de spoel en het tandrad zit een kunststof schijfje, evenals tussen de naaf en de zijplaat. De spoel zelf  bestaat uit drie delen: de twee zijden zijn op een centraal gedeelte vastgeklonken.

   

De centrale as is in massief  inox en heeft een diameter van liefst 11,10 mm!  Ter vergelijking:  De  Van Staal zeemolen is de kampioen van de huidige generatie supermolens met een spoelas van 7mm.

Ook de binnenzijde van de reel is een prachtig staaltje kwaliteit van de oude school: zware onderdelen in brons,messing en inox, en platte veren in geblauwd staal. Een reel gebouwd als een vooroorlogs slagschip!

 

Praktisch gebruik

Belangrijk is de aanwezigheid van de anti-retour. Daardoor zal de slinger, als de vis lijn neemt, niet meedraaien met de spoel. Veel centre-pin zeereels hadden deze verfijning niet, wat wel vaker gebroken vingers opleverde.

De Leviathan, die we in tegenstelling tot multi-reels  ‘onder de hengel’ gebruiken,  loopt verrassend  soepel. De star-drag werkt progressief en zonder hapering en kan ongetwijfeld nog fel verbeterd worden als we de oude remschijven vervangen door carbon.

Met een gevulde spoel bedraagt de inhaalsnelheid  45 cm per slingerslag. Dit is een beetje  laag vergeleken met grote multi-reels, maar voor een big game reel is het een goed compromis tussen snelheid en kracht.

Met  deze reel kan je indien nodig écht kracht zetten zonder dat je moet pompen én zonder gevaar voor geforceerde  tandwielen.

De aparte hendelrem geeft makkelijk 10 pond extra remkracht als je hem goed aantrekt. Dus beslist bruikbaar als ‘fighting drag’, bijvoorbeeld  bij het zetten van de haak of bij het landen van de vis.

Dit klinkt allemaal zeer interessant, maar toch is er  1 groot probleem met deze reel.  ‘Old school quality’ heeft namelijk een prijs.

Uit wat vooraf ging mag duidelijk zijn dat dit geen pluimgewicht is : liefst 2,2 kg droog gewogen! En daarmee zijn we gekomen aan het zwakke punt van de Leviathan. Tenzij je een vechtstoel gebruikt of  armen hebt à la Schwarzenegger,  zal de reel toch wel zwaar aanvoelen…

Dat gezegd zijnde: in deze tijden van light en ultra-light materiaal (vaak synoniem voor rommel), om niet te spreken van toonaangevende sissy-boys, ben ik al eens geneigd ouderwets en tegendraads te zijn.

Dus neem ik hem beslist een keertje mee als ik een avond ga congervissen, gevuld met zware lijn en gemonteerd op de vintage Modern Arms Company volglas big game hengel die ik onlangs restaureerde. Zeker te weten: tegen zo’n combo is zelfs de Grote Zeeslang compleet  kansloos!

Trouwens, voor zij die willen gaan vissen op de Grote Zeeslang kan ik het werk van Bernard Heuvelmans ‘Le Grand Serpent de Mer’ van harte aanbevelen.