1. GESCHIEDENIS

Frankrijk grenst als land aan de Noordzee, de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. En heeft ook tal van buitenlandse gebieden o.a in de Caraïben, de Indische en de Stille Oceaan. Mogelijkheden zat voor “La Pêche au Gros” (big game fishing) dus, maar toch duurt het relatief lang voor Franse sportvissers zich aan deze discipline wagen. De basis was beslist aanwezig, want Franse beroepsvissers jagen al sinds de oudheid op de “Thon blanc” (albacore) en de “Thon rouge” (blue fin). Als de Amerikaanse en de Engelse upper class van big game fishing een trendy sport maken, ontstaat ook in Frankrijk interesse.

2. LOUIS PERROT

Perrot heeft een hengelsport zaak in Parijs van 1924 tot 1962 en was dé pionier in Frankrijk voor de fabricage van big game materiaal. Vanaf 1935 verschijnen de “Espadon” (zwaardvis) reel en hengel in de catalogus. De reel is een centre-pin single action reel met een diameter van 20 cm. Deze reel ziet er best indrukwekkend uit. Aan de zijde van de slinger zit een star drag en aan de zijplaat zit nog een tweede rem die met een lange hefboom geactiveerd wordt. Er is een ratel en een antiretour, in de dure versie zelfs uitschakelbaar. Kers op de taart: de spool loopt op twee kogellagers. Van deze Espadon zien we verschillende varianten opduiken in de loop der jaren. Ik heb spijtig genoeg geen Espadon reel in mijn collectie, maar vond in oude catalogi en op het net wel enkele bruikbare foto’s.

Het binnenwerk is zwaar uitgevoerd in brons.

De spool is bijzonder: aluminium gietwerk, op maat afgedraaid, met bronzen glijlager. Binnenring voor de vecht-rem met daarin de uitsparingen waarover de ratel/verklikker loopt

3. DE LAGRANGE REEL

Na de tweede wereldoorlog wordt sportvissen op zee ook in Frankrijk razend populair. En als het over tonijnvissen gaat zien we vaak de naam Lagrange opduiken. Lagrange was blijkbaar verkoper van vismateriaal en zijn hengels waren helemaal aangepast aan de Franse stijl van tonijnvissen. Veel Franse (beroeps)vissers visten destijds op tonijn “à la planche”. De hengel, typisch voorzien van een Penn Senator 16/0 (vol gespoeld met zeer zware nylon mono) , werd na de aanbeet vast op een houten constructie gemonteerd. De fysieke inspanning beperkt zich dan tot het binnentrekken (met de linkerhand) en bijdraaien (rechterhand) van de lijn. Soortgelijke praktijken zien we vandaag ook bij Amerikaanse beroepsvissers als ze verplicht met de hengel moeten vissen.

Deze stijl is gebaat met een eerder soepele hengel, die toch krachtig en sterk moet zijn. Et voilà: de Lagrange big game hengel is gemaakt van een volglas blank uit één stuk, vermogen 80-130 lbs, typisch groen van kleur. De blank loopt onderaan door een aluminium butt waarop een schroef reelhouder zit. Geen voorgreep. Er worden geen rologen gebruikt maar wel zware hard-chroom ogen. Resultaat is een soepele maar krachtige hengel die quasi onbreekbaar is. Al vrij snel verdwijnt de “à la planche” stijl vanwege onsportief, maar de Lagrange hengels blijven nog lang zeer populair ook voor het vissen met een vechtstoel.

Laten we nu de Lagrange reel bekijken. Deze lijkt zéér sterk op een vereenvoudigde versie van de Perrot Espadon N°1: zelfde basisconstructie en zelfde star drag systeem. Wel ontbreekt hier de fighting drag met hefboom. Er waren duidelijk sterke banden tussen Perrot en Lagrange, en de Lagrange reel verschijnt zelfs in late Perrot catalogi.

Diameter is 19 cm (7,5 inch), een klassiek formaat voor centre pin big game reels. De reel is gebouwd in aluminium en alle delen zijn zeer zwaar gedimensioneerd. De buitenzijden zijn voorzien van een hoogwaardige verflaag. Deze biedt een effectieve bescherming tegen corrosie, en Lagrange reels blijven er typisch goed uitzien ook bij een gebrekkig onderhoud. Ik vind de kleur niet zo geweldig, maar dat is natuurlijk kwestie van smaak.

De demontage is extreem eenvoudig. We draaien de bronzen moer (gewone draad) los, en daarna verwijderen we ook het bronzen wiel van de star drag. Nu het deksel wegnemen. Op dit deksel zitten de twee slingers/handgrepen, en het deksel is ook deel van het remsysteem. Dit is zeer eenvoudig maar toch efficiënt. Bij aandraaien van het sterwiel wordt het deksel tegen de spoel aangedrukt en tussen deksel en spoel zit een grote schijf rem-materiaal (vilt)

De spool is breed en zwaar uitgevoerd en is uniek qua constructie. Het centrale gedeelte is hol gegoten met concentrische openingen. De spool zit schuivend op de bronzen naaf die over de stalen centrale as zit. Hier zijn geen messing glijlager of kogellagers voorzien zoals bij de Perrot Espadon reels. De achterzijde van de spool is ook bijzonder. Aan de rand zit een ring met uitsparingen waarover de bronzen ratel/verklikker loopt. Maakt een zéér luid belgeluid!

De spoel schuift op de naaf. Deze is in brons en onderaan draagt de spoel op het tandwiel van de anti-retour. Ook hier zit een schijfje in vilt. Deze anti-retour is permanent ingeschakeld. De ratel kan je wel aan of uit zetten via een bronzen knop op de zijplaat. Allemaal zeer eenvoudig en degelijk.

De centrale spil/as is in staal en heeft een diameter van 11mm. Opvallend: de assen van mijn Hardy Fortuna en Allcock Leviathan hebben ook deze diameter! De voet is in blauw geanodiseerd aluminium, en is met drie bronzen schroeven aan de zijplaat bevestigd.

4. CONCLUSIE

Naar verluid leverde Lagrange vooral aan beroepsvissers, en deze reel heeft alle kenmerken van professioneel materiaal: robuust, onderhoudsvriendelijk, efficiënt, geen overbodige toeters en bellen. Aluminium is natuurlijk nogal corrosiegevoelig, en de meeste Hardy Fortuna’s bijvoorbeeld zijn serieus aangetast. De Lagrange is aan de buitenzijde prima beschermd met een stevige verflaag, en ook aan de binnenzijde is de alu beschermd met een coating. We zien meteen het verschil met de Perrot Espadon N°1, mooi in gepolijst aluminium en duidelijk bedoeld voor de welgestelde sportvisser. Gewicht was duidelijk geen issue: deze Lagrange weegt maar liefst 3,5 kg. Mijn Leviathan 6 inch is in inox maar weegt toch minder (2,1 kg), en de Hardy Fortuna 6 inch slechts 1,6 kg.

Er werden naar verluid een 600 exemplaren van deze Lagrange reel gemaakt, waarvan een groot deel naar het buitenland geëxporteerd werd. Eerder een zeldzame reel dus. In Frankrijk kan je met wat zoeken op de veilingssites nog wel een Lagrange vinden, maar de Perrot Espadons daarentegen zijn zéér moeilijk te vinden.